AQ JORǴA

AQ JORǴA көрмесінің атауы дала мәдениетінің ең нәзік әрі поэтикалық көріністерінің біріне арналған құрмет символы. Жорға – өзіне тән жұмсақ әрі тұнық әрі домбырадай ырғақты жылқының ерекше түрі. Қазақтың ұлы дәстүрінде жорға – шеберлік пен таңдаулы тұқымның айғағы ғана емес, тұлпар мен тұлғалықтың, адам мен дала кеңістігінің қасиетті үйлесімінің символы. Aқ – «таза», «жарық» деп сыйлаған сөз, осы образға пәклік пен асқақ рухтың сәулесін қосады.

Владимир Быстрицкийдің сурет өнерінде ат – көркем оқиғаның басты кейіпкері. Суретші реалистік анималистика дәстүрін ұстанғанымен, оның шығармалары жануарды суреттеуден асып, терең символика мен рухани мәнге бай көркем туындыларға айналады. Ол тұлпардың мінез-құлқын, психологиясын және терең ішкі әлемін жандандырып бейнелейді, оның көзінен эмоцияны, көңіл-күйді әрі тіпті есте қалған естеліктерді аңғарғысы келеді. Автор үшін ат – дара тұлғасы бар, адамға сезіммен қарайтын, онымен сенім арқылы немесе сақтықпен байланыс орната алатын тірі жан.

Оның кескіндемесінде кең даланың шексіз кеңістігі айрықша орын алады. Көлбеу сызық, жел ырғағы, шөптің хош иісі мен күннің алтын сәулесі – барлығы картиналардың көркемдік рухын жасайтын бөлшектер. Быстрицкийдің шөлі тек қана көрініс емес. Бұл — адам, жануар және табиғаттың біртұтас ырғақпен үндесетін ерекше өмір ортағы. Осы кеңістікте жылқы зор жаратылыс әлемінің бөлігі ретінде еркін әрі табиғи көрінеді.

Быстрицкийдің шығармашылығында тұлпардың көзқарасына берілген ерекше мән – басты құндылық. Суретші жануар көздері арқылы оның мінез-құлқы мен ішкі күйін жеткізіп, тұлпар портретін бірегей психологиялық кескінге айналдырады. Осы мағынада оның жұмыстары жай ғана жануарлар кескіндемесі емес, адам мен табиғат арасындағы терең байланысты ой елегінен өткізетін көркем ой толғанысы іспеттес.

Владимир Быстрицкий Көкшетау қаласында өмір сүріп, еңбек етеді; бұл атау қазақ тілінен «Мәрмәр таулар» деген мағынаны айқын жеткізеді. Дала кеңдіктерінің, көлдер мен таулы массивтердің үйлесуі ерекше табиғи орта тудырады, мұнда көшпелі әлемнің дәстүрлі мәдени мұрасы тіпті кеңістіктің әуелгі құрылымында да бір ырғағымен сезіле береді. Суретшіге бұл өңір – көркемдік бейнелеу мен рухани толғаныстың үзік-үзік қайнар бұлағы: атты табындарды, далалық көкжиектерді және табиғаттағы жарықтың үнемі өзгеруін байқау оның өнертанымына ешқашан үздіксіз әсер етуде.